GEBOUWEN

De oudste gegevens dateren van 1176, in welk jaar de kerk voor het eerst wordt genoemd als een tot de moederkerk van Epe behorende kapel. De kapel in Oene is waarschijnlijk gesticht in de tweede helft van de achtste eeuw. In die tijd was het Ludger die als Evangelieprediker onder de priester Lebumus in Deventer werkte en in de Usselstreek op diverse plaatsen bidkapellen stichtte. In 1238 wordt de kapel van het kerspel Epe afgescheiden en verheven tot zelfstandige parochiekerk. De hiervoor genoemde kapel is thans nog terug te vinden in de vorm van het middenschip van de huidige kerk, terwijl ook de ruimte onder de toren daartoe behoorde.

Zeer waarschijnlijk heeft er in 1238 tevens een verbouwing van de 66nbeukige, Romaanse kapel plaatsgevonden, waarbij het tufstenen gebouw en de toren met bakstenen zijn verhoogd. Ook daarna onderging het kerkgebouw meerdere malen een wijziging.

Zo werden in de 15e eeuw de noorder- en de zuiderbeuk en het zogenaamde koorgedeelte aangebouwd. Daarbij werden de muren doorbroken, maar gedeelten bleven staan in de vorm van pilaren. Doordat deze verbouwingen in Gotische trant plaatsvonden, zijn in de kerk zowel de Romaanse als de Gotische bouwstijl verenigd.

In verband met de slechte toestand van de toren was in 1806 een restauratie noodzakelijk. Bij deze restauratie werd de toren tevens verhoogd tot ongeveer 30 meter (bovenkant haan).

In het begin van de dertiger jaren van de vorige eeuw begon het aantal zitplaatsen problemen op te leveren. Dit was voor de kerkvoogdij aanleiding plannen te laten ontwikkelen voor een nieuwe kerk, waarbij het bestaande gebouw zou worden gesloopt en tegen de te handhaven toren een nieuwe kerk gebouwd kon worden. Door monumentenzorg werd in principe toestemming gegeven voor deze sloop. Slechts op grond van het onmiddellijk na de tweede wereldoorlog in werking getreden besluit wederopbouw kon worden voorkomen dat het kerkgebouw werd gesloopt. De enige keus die toen overbleef was een verbouwing. Deze verbouwing resulteerde in een aanbouw aan de noordkant van de kerk. Hierdoor werd het aantal zitplaatsen met 230 uitgebreid en op ongeveer 500 gebracht. Op 17 augustus 1951 werd de uitgebreide kerk in gebruik genomen.

Van 1959 tot 1962 vond een algehele restauratie van het oude kerkgebouw plaats. Daarbij kreeg het interieur tevens de oude muurschilderingen en decoratieve versieringen terug. Deze kostbare restauratie is mogelijk gemaakt door financiele medewerking van Rijk, Provincie en de gemeente Epe. ledere zondag wordt de gemeente naar de kerk geroepen door twee luidklokken. De grootste en historische is in 1661 door Gerhard Schimmel en Roelof Hendriks gegoten. Deze klok heeft een gewicht van ongeveer 300 kilo. In deze klok is naast de namen van de vervaardigers het volgende opschrift gegraveerd: "Looft den Heere uyt de Hemelen, looft Hem in de hoogste plaatsen" (Psalm 148:1).
De geschiedenis van de Oener Kerk is nauw verbonden aan die van het klooster Nazareth aan de Kloosterallee. Alleen de rouwborden in de consistorie van de kerk herinneren nog aan dit in het begin van de vorige eeuw afgebroken klooster.