Dinky Toys is een van de bekendste namen uit de geschiedenis van de modelauto. Wat in de jaren dertig begon als een serie kleine metalen accessoires voor Hornby modeltreinen, groeide uit tot een wereldwijd bekend merk van modelauto’s, vrachtwagens, bussen, vliegtuigen en andere voertuigen.

Voor verzamelaars is vooral interessant dat Dinky Toys gedurende tientallen jaren veel verschillende uitvoeringen maakte. Verschillen in modelnummer, kleur, wielen, bodemplaat en verpakking kunnen aangeven uit welke periode een model komt.

Hoe herken je een Dinky Toys?

Een goede identificatie begint bij de onderzijde van het model. Daar vind je vaak het modelnummer, de naam Dinky Toys, het land van productie en soms andere merktekens.

Het modelnummer is belangrijk, maar niet altijd voldoende. Dinky Toys gebruikte gedurende de geschiedenis verschillende nummeringssystemen en nummers konden opnieuw worden gebruikt. Bovendien bestonden er aparte Britse en Franse productlijnen.

Kijk daarom altijd naar het geheel:

• modelnummer;
• bodemplaat;
• land van productie;
• kleur;
• wielen en banden;
• interieur en accessoires;
• verpakking.

Vooral de combinatie van deze kenmerken helpt om een model goed te identificeren en te dateren.

Britse en Franse Dinky Toys

Dinky Toys werd geproduceerd in Engeland en Frankrijk. De Britse productie vond plaats in Liverpool, terwijl de Franse modellen vanuit Bobigny werden geproduceerd.

De twee productielijnen hadden gedeeltelijk hun eigen assortiment. Franse Dinky Toys zijn daarom niet altijd hetzelfde als Britse modellen met een vergelijkbaar nummer. Ook kleuren, uitvoeringen en nummeringen kunnen verschillen.

Voor verzamelaars is het daarom belangrijk om altijd te controleren of een model Made in England of Made in France is.

Modelnummers en dateren

De eerste Dinky Toys verschenen in 1933. De merknaam Dinky Toys werd vanaf 1934 gebruikt en vanaf 1935 werd de naam zonder de toevoeging Meccano gebruikt.

In 1954 veranderde de Britse nummering grotendeels naar driecijferige catalogusnummers. Ook later werden nummers opnieuw gebruikt of gewijzigd. De Franse productie kende een eigen nummeringssysteem en kreeg rond 1959 eveneens belangrijke nummerwijzigingen.

Daarom is het verstandig om bij het dateren niet alleen naar het nummer te kijken, maar ook naar de bodemplaat, wielen en uitvoering.

Wielen, banden en bodemplaat

Wielen zijn bij Dinky Toys belangrijke herkenningspunten. In verschillende perioden werden andere wielnaven en banden gebruikt. Ook de constructie en tekst op de bodemplaat veranderden in de loop der jaren.

Een klein verschil kan daardoor helpen om twee vrijwel identieke uitvoeringen van elkaar te onderscheiden.

Toch moet je voorzichtig zijn: één kenmerk is meestal niet genoeg om een model exact te dateren. Gebruik altijd meerdere kenmerken samen.

Dinky Supertoys

Naast de gewone modellen zijn er de bekende Dinky Supertoys. Deze reeks werd vanaf 1947 gebruikt voor grotere voertuigen, vooral vrachtwagens en bedrijfswagens.

De Supertoys kregen hun eigen nummering en vormen tegenwoordig een populair onderdeel van de Dinky Toys-verzamelwereld.

Let op originaliteit

Bij oude Dinky Toys is het belangrijk om te kijken of alle onderdelen origineel zijn. Modellen kunnen in de loop der jaren zijn overgespoten, gerepareerd of voorzien van andere wielen, banden of accessoires.

Een gerestaureerd model kan er prachtig uitzien, maar is voor een verzamelaar die originaliteit belangrijk vindt iets anders dan een ongerestaureerd exemplaar.

Ook de originele doos is interessant. De verpakking kan helpen bij de identificatie en datering van een model en maakt een exemplaar voor veel verzamelaars aantrekkelijker.

Zinkpest

Een bekend probleem bij oude gegoten metalen modellen is zinc pest, ook wel metaalpest genoemd. Bij sommige modellen kan de zinklegering na tientallen jaren instabiel worden. Hierdoor kunnen scheuren, zwellingen of vervormingen ontstaan.

Controleer daarom bij aankoop niet alleen de lak, maar ook de carrosserie en bodemplaat.

Zeldzaam is niet altijd duur

Een veelgemaakte fout bij het verzamelen is ervan uitgaan dat een zeldzaam model automatisch veel waard is.

De waarde wordt onder andere bepaald door:

• zeldzaamheid;
• vraag;
• conditie;
• originaliteit;
• kleur en uitvoering;
• compleetheid;
• originele verpakking.

Ook moet onderscheid worden gemaakt tussen een vraagprijs en een daadwerkelijk gerealiseerde verkoopprijs. Voor een goede waardebepaling kun je het beste recente verkopen van precies dezelfde uitvoering vergelijken.

Catalogi zoals die van verzamelaarsorganisaties en gespecialiseerde databases zoals LastDodo zijn daarbij handige hulpmiddelen.

Een goede manier om te beginnen

Wie een onbekende Dinky Toys vindt, kan het beste eerst foto’s maken van de voor- en achterkant, de zijkanten en vooral de onderzijde.

Noteer vervolgens het modelnummer, de tekst op de bodemplaat, het land van productie, de kleur en het type wielen. Vergelijk deze gegevens daarna met meerdere catalogi en betrouwbare verzamelaarsbronnen.

Zo voorkom je dat een vroege, late, Franse of afwijkende uitvoering voor hetzelfde model wordt aangezien.

Verzamel met plezier

Dinky Toys verzamelen is uiteindelijk meer dan het bij elkaar zoeken van oude speelgoedauto’s. Het is een combinatie van autoliefde, geschiedenis en speurwerk.

Juist de kleine verschillen maken het interessant. Een andere kleur, een ander wieltype of een afwijkende bodemplaat kan een model ineens tot een bijzondere variant maken.

Of je nu één Dinky Toys in een vitrine hebt staan of een verzameling van honderden modellen bezit: ieder model vertelt een stukje geschiedenis.

Bronnen

• Frank Hornby Heritage Centre – geschiedenis van Dinky Toys en Meccano.
• Science Museum Group – historische informatie en originele Dinky Toys in de museumcollectie.
• Dinky Toys Collectors Club / Dinkysite – catalogi en verzamelaarsinformatie.
• DinkyToys.ch – geschiedenis, nummering en uitvoeringen.
• Dinky World – gespecialiseerde informatie over modellen en varianten.
• LastDodo – catalogus en informatie over verschillende uitvoeringen.