De Matchbox Regular Wheels behoren tot de bekendste speelgoedmodellen uit de geschiedenis van Lesney Products. De eerste modellen verschenen in 1953 en de beroemde 1–75-serie groeide in de jaren daarna uit tot een enorme verzameling auto’s, vrachtwagens, machines, bussen en andere voertuigen.

De aanduidingen 1A, 1B, 1C enzovoort worden door verzamelaars gebruikt om verschillende modellen aan te geven die in de loop der jaren hetzelfde catalogusnummer kregen. Binnen één uitvoering kunnen bovendien verschillende varianten bestaan, bijvoorbeeld in kleur, wielen, banden, assen, bodemplaat en verpakking.

De onderstaande lijst geeft een overzicht van de opeenvolgende modellen binnen de Matchbox 1–75-serie.

Matchbox 1–10

Matchbox 11–20

Matchbox 21–30

Matchbox 31–40

Matchbox 41–50

Matchbox 51–60

Matchbox 61–70

Matchbox 71–75

De ontwikkeling van de 1–75-serie

De ontwikkeling van de serie is goed zichtbaar wanneer de modellen chronologisch worden bekeken.

1953–1955: het begin

De eerste modellen waren vooral eenvoudige werk- en bedrijfsvoertuigen. Voorbeelden zijn de 1A Diesel Road Roller, 2A Dumper en 3A Cement Mixer.

Lesney richtte zich hiermee sterk op voertuigen die kinderen uit het dagelijks leven konden herkennen.

1956–1958: sterke uitbreiding

Vanaf 1956 groeide het aantal personenwagens, vrachtwagens, trailers en gespecialiseerde voertuigen snel. In 1958 verschenen veel nieuwe modellen die later zeer bekende verzamelobjecten zouden worden.

Onder andere de 43A Hillman Minx, 44A Rolls Royce Silver Cloud, 46A Morris Minor 1000, 47A Trojan Van, 48A Meteor Sports Boat & Trailer, 50A Commer Pickup en 52A Maserati 4CLT Racer dateren uit deze periode.

1959–1962: overgang naar nieuwe modellen

Vanaf 1959 werden veel oudere modellen vervangen. Hierdoor ontstonden steeds meer B- en C-uitvoeringen binnen dezelfde nummers.

In deze periode verschenen onder andere de 61A Ferret Scout Car, 65A Jaguar 3.4 Litre Saloon, 66A Citroën DS19, 67A Saladin Armoured Car en 75A Ford Thunderbird.

1963–1966: internationale modellen

In de jaren zestig werd het aanbod steeds internationaler. Amerikaanse, Britse, Duitse, Italiaanse en Franse voertuigen verschenen naast elkaar.

Voorbeelden zijn de 20C Chevrolet Impala Taxi Cab, 27D Mercedes Benz 230SL, 33C Lamborghini Miura, 36C Opel Diplomat, 41C Ford GT, 49B Mercedes Unimog, 52B BRM Racing Car en 56B Fiat 1500.

1967–1969: het einde van de klassieke Regular Wheels

Aan het einde van de jaren zestig verschenen de laatste nieuwe modellen binnen de 1–75-serie. De reeks kreeg onder andere de 33C Lamborghini Miura, 42C Iron Fairy Crane, 50C Ford Kennel Truck, 51C 8-Wheel Tipper en 58C DAF Girder Truck.

Het jaar 1969 vormt een belangrijk overgangspunt. De klassieke Regular Wheels-periode liep geleidelijk over in het tijdperk van de Superfast-modellen. MatchboxWiki houdt afzonderlijke historische catalogusoverzichten bij voor de Regular Wheels-periode 1953–1969 en de daaropvolgende Superfast-periode.

Wielen: een belangrijk hulpmiddel bij het dateren

Voor verzamelaars zijn de wielen vaak een van de belangrijkste aanwijzingen om een Matchbox te identificeren en te dateren.

In de vroege periode gebruikte Lesney onder andere metalen wielen. Vanaf het einde van de jaren vijftig verschenen steeds meer kunststof wielen. Frank Carnahan beschrijft onder andere:

• metalen wielen: ongeveer 1953 tot begin 1959
• grijze kunststof wielen: ongeveer 1958–1961
• zilverkleurige kunststof wielen: vanaf circa 1961
• zwarte kunststof wielen: vanaf het einde van de jaren vijftig bij bepaalde militaire modellen en vanaf circa 1964–1965 steeds meer bij niet-militaire modellen
• verschillende profielen en aantallen loopvlakken werden eveneens gebruikt

De overgang verliep geleidelijk, waardoor verschillende wieltypes soms binnen dezelfde periode naast elkaar voorkwamen. Alleen het wieltype is daarom niet altijd voldoende om een model exact te dateren.

Hoe herken je een echte variant?

Bij het verzamelen van Regular Wheels is het belangrijk om niet alleen naar de kleur van het model te kijken.

Een variant kan bijvoorbeeld worden bepaald door:

1. Carrosseriekleur
Een model kan in meerdere fabriekskleuren zijn geproduceerd.

2. Bodemplaat
De kleur of uitvoering van de bodemplaat kan veranderen.

3. Wielen
Grijze, zilveren en zwarte kunststof wielen kunnen een afzonderlijke variant vormen.

4. Decals en labels
Een voertuig kan hetzelfde opschrift hebben, maar als decal of als label.

5. Interieur
Vooral bij personenwagens kunnen verschillende interieurkleuren voorkomen.

6. Casting
Kleine veranderingen aan de gietvorm kunnen voor verzamelaars belangrijk zijn.

De exacte variantnummering verschilt bovendien per gebruikte catalogus of classificatiesysteem.

De 75 nummers zijn niet gelijk aan 75 modellen

Dit is één van de belangrijkste zaken om te begrijpen bij Matchbox.

De 1–75-serie bevat veel meer dan 75 verschillende modellen.

Er waren op verschillende momenten precies 75 modellen tegelijk in de reeks. Wanneer een model werd vervangen, bleef het nummer bestaan.

Bijvoorbeeld:

Nummer 41

• 41A – D-Type Jaguar
• 41B – D-Type Jaguar
• 41C – Ford GT

En nummer 75:

• 75A – Ford Thunderbird
• 75B – Ferrari Berlinetta

Hetzelfde nummer kan dus door de jaren heen verschillende voertuigen vertegenwoordigen.

Van Regular Wheels naar Superfast

De Regular Wheels-serie vormt een belangrijk hoofdstuk in de geschiedenis van Matchbox. De klassieke modellen herken je vooral aan hun eenvoudige wielconstructies en de karakteristieke uitstraling van de Lesney-modellen uit de jaren vijftig en zestig.

Aan het einde van de jaren zestig veranderde de markt voor speelgoedauto’s sterk. Matchbox introduceerde daarom de Superfast-wielen, waarmee de modellen sneller konden rollen en beter konden concurreren met andere speelgoedauto’s.

De overgang naar Superfast betekende het einde van een tijdperk, maar veel Regular Wheels-modellen bleven populair bij verzamelaars.

Voor een verzamelaar is de periode 1953–1969 daarom een bijzonder interessant tijdvak: in deze jaren veranderden zowel de modellen, kleuren, verpakkingen als de wieltechniek voortdurend.

Bronnen (oa)

Frank Carnahan – De belangrijkste bron voor de modelnummers en uitgiftejaren.
MatchboxWiki – 1–75 Series Aanvullend historisch overzicht van de 1–75-serie.